Prawo jazdy dla seniorów. UE przyjęła nowe przepisy
Kwestia bezpieczeństwa starszych kierowców od dawna budzi emocje. Unia Europejska chce ograniczyć liczbę tragicznych wypadków na drogach i w ramach strategii „Wizja Zero” dąży do wyeliminowania ofiar śmiertelnych wypadków do 2050 roku. Jednym z elementów zmian jest nowa dyrektywa dotycząca praw jazdy. Początkowo Komisja Europejska proponowała obowiązkowe badania lekarskie dla starszych kierowców co pięć lat. Brak aktualnego zaświadczenia miał oznaczać utratę ważności dokumentu. Ostatecznie Parlament Europejski przyjął jednak łagodniejsze rozwiązanie. Nie zdecydowano się na automatyczne ograniczanie uprawnień wyłącznie ze względu na wiek. Nowe przepisy przewidują natomiast, że państwa członkowskie będą mogły stosować krótsze okresy ważności prawa jazdy wobec kierowców po ukończeniu 65 lat. Ma to umożliwić częstsze sprawdzanie ich stanu zdrowia.
65 lat to ważna granica. Czy seniorzy będą musieli robić badania co pięć lat?
To jedna z najważniejszych kwestii nowych regulacji. Wbrew pojawiającym się informacjom nie oznacza to, że każdy kierowca po 65. urodzinach będzie musiał obowiązkowo odwiedzać lekarza co pięć lat. Jak wyjaśniła Dorota Kolińska z biura prasowego Parlamentu Europejskiego, państwa członkowskie będą mogły skrócić okres ważności dokumentu, na przykład właśnie do pięciu lat. Nie będą jednak zobowiązane do wprowadzenia takiego rozwiązania. Standardowy okres ważności prawa jazdy wyniesie 15 lat. Jeśli dokument będzie jednocześnie pełnił funkcję dowodu tożsamości, okres ten będzie mógł wynosić 10 lat. W przypadku kierowców zawodowych autobusów i samochodów ciężarowych przewidziano pięcioletni okres ważności. Najważniejsze jest więc to, że nie powstanie jeden obowiązkowy dla całej Unii system badań seniorów po ukończeniu 65 lat. Poszczególne kraje będą mogły dostosować przepisy do własnych potrzeb.
Ministerstwo Infrastruktury zabiera głos. Co czeka kierowców w Polsce?
Polscy kierowcy nie powinni na razie zakładać, że po ukończeniu 65 lat będą musieli wymienić dokument lub przechodzić obowiązkowe badania co pięć lat. Ministerstwo Infrastruktury zwraca uwagę, że możliwość wprowadzania częstszych kontroli zdrowia starszych kierowców istniała już wcześniej w unijnych regulacjach. Polska dotychczas nie zdecydowała się jednak na skorzystanie z tego rozwiązania. Przy wdrażaniu nowych przepisów nasz kraj będzie miał kilka możliwości. Może zdecydować się na częstsze badania lekarskie, wprowadzić formularze samooceny stanu zdrowia kierowców albo zaproponować dodatkowe kursy odświeżające wiedzę i umiejętności. Możliwe jest również pozostawienie dotychczasowego systemu. Ostateczny kształt krajowych regulacji będzie zależał od decyzji polskiego ustawodawcy.
Eksperci wskazują na 75. rok życia. Wtedy mogą pojawić się największe problemy
Dyskusja o starszych kierowcach nie dotyczy wyłącznie przepisów. Istotne znaczenie ma również stan zdrowia i sprawność psychofizyczna osób prowadzących samochody. Dr Ewa Odachowska-Rogalska, psycholog transportu i traumatolog z Instytutu Transportu Samochodowego, zwraca uwagę, że wraz z wiekiem u wielu osób pogarszają się refleks, koncentracja oraz zdolność szybkiego podejmowania decyzji. Szczególnie istotne zmiany mogą pojawiać się po 65. roku życia. Według ekspertki osoby po 75. roku życia mogą mieć nawet dwukrotnie dłuższy czas reakcji niż młodsi kierowcy. Problemy mogą być szczególnie widoczne na skrzyżowaniach, gdzie konieczna jest szybka ocena sytuacji, odległości i pierwszeństwa przejazdu. Specjaliści podkreślają jednak, że nie istnieje jeden wiek, w którym każdy kierowca powinien zakończyć swoją przygodę z prowadzeniem samochodu. Dużo ważniejsza jest indywidualna ocena sprawności.
Policja już teraz może skierować seniora na badania
Warto pamiętać, że nowe unijne regulacje nie oznaczają, że do tej pory starsi kierowcy nie podlegali żadnej kontroli. Policja już obecnie może skierować kierowcę na badania lekarskie, jeśli pojawią się uzasadnione wątpliwości dotyczące jego stanu zdrowia i zdolności do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Dotyczy to wszystkich kierowców, niezależnie od wieku. Oznacza to, że również młodsza osoba może zostać skierowana na dodatkowe badania, jeśli istnieją ku temu podstawy.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Na wdrożenie nowych unijnych regulacji państwa członkowskie mają czas do 26 listopada 2028 roku. Pełne stosowanie przepisów rozpocznie się 26 listopada 2029 roku. Oznacza to, że w 2026 roku seniorzy nie stracą prawa jazdy automatycznie z powodu wieku. Nie ma też podstaw, by zakładać, że wszyscy kierowcy po 65. roku życia będą musieli przechodzić obowiązkowe badania co pięć lat. Najważniejsze decyzje dotyczące polskich kierowców dopiero przed nami. To od krajowego ustawodawcy będzie zależało, z których możliwości przewidzianych przez Unię Europejską Polska ostatecznie skorzysta.
Źródło: auto.dziennik.pl
