Presja zakupowa na najmłodszych
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ogłosił, że wszczął postępowanie przeciwko dwóm popularnym influencerom z platformy YouTube. Zarzuty dotyczą stosowania niedozwolonych praktyk reklamowych skierowanych do dzieci. W komunikacie z dnia dzisiejszego, prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreślił, że reklama kierowana do najmłodszych podlega szczególnym ograniczeniom, a ochrona dzieci przed agresywnymi przekazami marketingowymi jest priorytetem zarówno w prawie krajowym, jak i unijnym.
O co dokładnie chodzi?
Dwaj influencerzy, których dotyczy postępowanie, prowadzą kanały o tematyce gamingowej, głównie związanej z grą Minecraft. Ich działalność nie ogranicza się jednak tylko do relacjonowania rozgrywek. Prowadzą również sklepy internetowe, gdzie sprzedają różnorodne produkty, od artykułów szkolnych po napoje. Reklamy tych produktów są często wplecione w treści rozrywkowe, co może naruszać przepisy chroniące najmłodszych konsumentów. Badanie treści publikowanych na kanałach „WojanGames”, „WojanPlus”, „wojanteam_pl” oraz „Palion Games” i „Palion Games Plus” ujawniło, że reklamy pojawiają się tam z dużą częstotliwością i są wielokrotnie powtarzane podczas transmisji gier. W wielu przypadkach promocja produktów staje się głównym tematem materiałów. Influencerzy płynnie przechodzą od relacjonowania gry do prezentacji produktów, nie zmieniając przy tym stylu narracji. Poniżej przykłady komunikacji obu influencerów (pisownia oryginalna).
- „Chcesz wrócić do szkoły jak sigma. Wbijaj na Wojan Shop. Dodaliśmy nową kolekcję szkolną”. „Wbijajcie do Żabek, póki te Wojanki jeszcze są”.
- „Uważaj, bo liczba zestawów jest ograniczona, a jak zniknie to już nie wróci. Sprawdź na Wojan Shop”.
- „Czy macie takiego boksa? Ponad 500 już osób ma takiego boksa, a Ty nie masz? Zapraszam serdecznie, wbijajcie, bo szkoła już jest zaraz”.
- „Tu jest koszulka na przedsprzedaży, o mam ją na sobie – koszulka Palionowo i ta koszuleczka jest tylko i wyłącznie z okazji piosenki. Dlatego jest limitowana, jest bardzo mało sztuk, bardzo mało sztuk. One naprawdę szybko się wyprzedadzą”.
Granice reklamy wobec dzieci
Prezes UOKiK przypomina, że dzieci jako odbiorcy reklamy podlegają szczególnej ochronie. W rekomendacjach dotyczących oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych podkreślono, że treści kierowane do dzieci muszą być oceniane pod kątem ich wpływu na najmłodszych. Dzieci często nie potrafią rozpoznać komercyjnego charakteru przekazu, zwłaszcza gdy przybiera on formę rozrywkową. Zakazane są przekazy marketingowe, które bezpośrednio nakierowują dzieci na zakup towarów lub usług.
Katarzyna Bosacka komentuje sprawę
Katarzyna Bosacka, specjalistka od zdrowej żywności, na swoim facebookowym profilu skomentowała tę sprawę. W wypowiedzi dziennikarki czytamy m.in. : „sprawa jest oburzająca, bo dzieci jako odbiorcy reklam podlegają szczególnej ochronie. Tymczasem napoje influencerów składające się z wody i pulpy, czyli przetworzonego, najtańszego, zagęszczonego soku jabłkowego i cukru to typowy, marketowy chłam w dodatku w paskudnym graficznie opakowaniu. (…) Rodzicom, dzieciom i w sumie wszystkim mogę powiedzieć tylko jedno: Nie bądź barankiem, nie idź z Wojankiem” – zaapelowała Bosacka.
Konsekwencje dla influencerów
Jeśli zarzuty UOKiK się potwierdzą, influencerom grozi kara do 10% obrotu, a osoba zarządzająca Wojan Group może ponieść karę do 2 mln zł. To pierwszy taki przypadek, gdy UOKiK stawia zarzuty influencerom za praktyki reklamowe skierowane do dzieci.
- Czy można otworzyć opakowanie w sklepie przed zakupem? UOKiK stawia sprawę jasno
- Kreator CV czy finansowa pułapka? UOKiK nakłada karę na Interviewme.pl
- UOKiK ostrzega rodziców. Te rowerki i hulajnogi dla dzieci mogą być niebezpieczne
- Zmowy płacowe na Dolnym Śląsku? UOKiK i policja weszły do znanych fabryk
- Fałszywe promocje w znanych sieciach. UOKiK stawia zarzuty H&M i Peek&Cloppenburg!


