Ile lat przeżyją Polacy? Dobre wieści i niepokojący regres
W 2023 roku przeciętna oczekiwana długość życia w Polsce wzrosła i osiągnęła poziom wyższy niż przed wybuchem pandemii COVID-19:
- Mężczyźni: średnio 74,7 roku,
- Kobiety: średnio 82,02 roku (przewaga pań wynosi aż 7,37 roku).
Jednak gdy przyjrzymy się dłuższemu horyzontowi czasowemu, zachwyt natychmiast mija. Już w latach 2014–2019 wyraźnie widać było wyhamowanie dotychczasowych trendów wzrostowych, a u kobiet pojawiły się nawet niepokojące sygnały spadkowe.
To nie pandemia spowodowała kryzys, zwróciła jedynie uwagę na problem, który występował już wcześniej. Zamiast trwałej poprawy stanu zdrowia mamy stagnację i oznaki regresu – komentuje prof. Bogdan Wojtyniak z NIZP PZH–PIB cytowany przez serwis interia.pl.
Czytaj też: Jest propozycja nowego święta w polskim kalendarzu. Miałoby wypadać we wrześniu
Metropolie wygrywają pod kątem długowieczności
Z raportu PZH wynika jednoznaczny wniosek: wielkość miejscowości bezpośrednio przekłada się na długość życia.
- Najkrócej żyją mieszkańcy małych miasteczek (poniżej 10 tysięcy mieszkańców).
- Najdłużej żyją osoby zamieszkujące wielkie metropolie (powyżej 200 tysięcy mieszkańców).
Co ciekawe, ten społeczno-demograficzny podział jest o wiele bardziej widoczny u mężczyzn. W przypadku kobiet różnica między średnimi miastami (100–200 tys. mieszkańców) a malutkimi miejscowościami jest znikoma.
W których województwach żyje się najdłużej, a w których najkrócej?
Mężczyźni najkrócej żyją w województwie łódzkim, a najdłużej w małopolskim i podkarpackim. Różnica między tymi regionami wynosi aż trzy lata. U kobiet liderkami długowieczności są województwa podkarpackie i podlaskie, natomiast najkrócej żyją mieszkanki województw śląskiego, łódzkiego i kujawsko-pomorskiego.
Jeszcze większe różnice widać na poziomie powiatów. Powiat leski to symboliczny przykład miejsca, gdzie długość życia jest wyjątkowo wysoka zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Z drugiej strony są powiaty, w których średnia długość życia jest o kilka lat krótsza. To zbyt duża różnica, by mówić o przypadku.
Co wpływa na długowieczność?
Z danych zebranych w raporcie wynika, że wykształcenie nie jest bez znaczenia w przypadku długowieczności. Osoby lepiej wykształcone żyją dłużej nawet o 13 lat.
- Mężczyźni: Słabiej wykształceni 30-latkowie żyją średnio o 13 lat krócej niż ich rówieśnicy z wyższym wykształceniem.
- Kobiety: W przypadku kobiet różnica ta wynosi 9 lat.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że sama liczba przeżytych lat nie daje pełnego obrazu sytuacji. Kluczowy staje się wskaźnik HLY (Healthy Life Years), czyli długość życia w zdrowiu – bez poważnych ograniczeń sprawności.
Długość życia w zdrowiu. Polska na tle Europy
Jak wypadamy na tle reszty Starego Kontynentu? Wnioski są słodko-gorzkie. Polki żyją w zdrowiu średnio 64,1 roku (79% całego życia). To wynik lepszy od średniej unijnej, choć do rekordowej Malty brakuje nam aż 6,2 roku. Polacy mogą liczyć na zaledwie 60,8 roku życia w zdrowiu. Taki wynik plasuje polskich mężczyzn poniżej średniej UE i aż 9,3 roku za mieszkańcami Malty.
Zobacz także: Wyciek danych Polaków. Jak najszybciej zastrzec PESEL?
