„Sonda” – legendarny program Telewizji Polskiej
„Sonda” to program popularnonaukowy nadawany na antenie TVP1 od 8 września 1977 do 1989 roku. W każdym z 488 odcinków przedstawiano zagadnienie z dziedziny nauki i techniki, a jego prowadzący – Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek – prezentowali je w rolach entuzjasty i sceptyka. Często pojawiali się też w komicznych kostiumach i wykonywali doświadczenia. Część epizodów tworzyli też Marek Siudym i Tomasz Pyć. Sam program cieszył się ogromną popularnością wśród widzów.
Tragiczna śmierć prowadzących
29 września 1989 roku Andrzej Kurek i Zdzisław Kamiński byli w drodze z Krakowa do Raciborza, a samochód prowadził Andrzej Gieysztor. Na miejscu mieli zbierać materiały do nowego programu. Niestety nigdy tam nie dojechali – podczas wyprzedzania pojazd czołowo zderzył się z ciężarówką, w skutek czego wszyscy ponieśli śmierć. Za oficjalną przyczynę uznano nadmierną prędkość, a dziennikarze zostali pochowani na cmentarzu w Pyrach w Warszawie.
Szereg spekulacji po wypadku
Niedługo po wypadku zaczęły mnożyć się pytania i spekulacje. Część z nich wysnuł przyjaciel zmarłych dziennikarzy, Tomasz Pyć. Po analizie dokumentacji zdarzenia uznał, że wiele kwestii wymaga wyjaśnienia, w tym m.in. duża plama oleju w miejscu wypadku. Śledztwo wykluczyło jednak teorię o wpadnięciu w poślizg.
W sieci zaczęły też krążyć teorie wiążące tragedię z tematyką programu, jaki duet miał realizować. Planowano nagrywanie materiału o olejach silnikowych w fabryce Rafako w Raciborzu. Dodatkowo pojawiały się głosy o rzekomej śmierci jednego z dziennikarzy po przewiezieniu do szpitala. Żadna z tych spekulacji nie została potwierdzona.
Odcinki „Sondy” przepadły na zawsze
Niestety niektóre odcinki „Sondy” pozostaną już na zawsze pod pojęciem lost media, czyli materiałów multimedialnych, które przepadły. Dlaczego? Chodź ich znaczna część znajduje się w archiwach TVP, a wiele obejrzymy w ramach powtórek na przeznaczonych do tego kanałach Telewizji Polskiej, nie dotyczy to wszystkich epizodów. Wszystko przez problem zaopatrzeniowy z taśmą filmową, z jakim borykał się wówczas nadawca publiczny. Z tego powodu szczególnie najstarsze odcinki były trwale kasowane i dziś ich odtworzenie jest niemożliwe.
