Ten ptak powoli znika. Niegdyś był symbolem polskich łąk

Jeszcze pół wieku temu jej charakterystyczny głos rozbrzmiewał na niemal każdej podmokłej łące i pastwisku. Dziś czajka zwyczajna to gatunek coraz rzadziej spotykany, a jej przyszłość w Polsce stoi pod dużym znakiem zapytania. Co się stało z dawnym zwiastunem wiosny i czy jest jeszcze szansa na jego powrót?
chcesz widzieć więcej artykułów od RMF FM? dodaj w Google
Populacja czajki drastycznie spada, źródło: Shutterstock

Pospolity ptak, który stał się zagrożony

Czajka zwyczajna (Vanellus vanellus) przez wieki była nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu rolniczego. Jeszcze w latach 70. XX wieku była pospolita i powszechnie znana – tak wspominał Jan Sokołowski w „Ptakach ziem polskich”. Niestety, w ciągu ostatnich czterdziestu lat europejska populacja czajki skurczyła się o ponad połowę. W Polsce spadek liczebności trwa nieprzerwanie od co najmniej trzech dekad – z ptaka pospolitego czajka stała się gatunkiem zagrożonym.

Zobacz także
Jesienią może pojawić się w domu. Czym jest murawka darniowa?
Temperatury na zewnątrz coraz bardziej przypominają, że mamy jesień – do zimy powoli przygotowują się już zwierzęta. To dlatego w pobliżu wejść do domów i piwnic możemy spotkać różnych dzikich lokatorów. Jednym z nich jest murawka darniowa. Czym…

Dlaczego czajek jest coraz mniej?

Główną przyczyną dramatycznego spadku liczebności czajki jest utrata siedlisk lęgowych, będąca skutkiem przekształceń krajobrazu przez człowieka. Osuszanie terenów, budowa wałów przeciwpowodziowych, regulowanie rzek czy melioracje to działania, które bezpowrotnie zniszczyły rozległe, podmokłe łąki – dawną ostoję tych ptaków. Dodatkowo, na populację czajki negatywnie wpływa drapieżnictwo lisów i innych ssaków, a także zanik tradycyjnego wypasu zwierząt gospodarskich.

Biologia czajki i jej niezwykłe zwyczaje

Czajka to ptak wielkości gołębia z charakterystycznym, długim czubkiem na głowie. Jej czarno-białe upierzenie z bliska opalizuje na zielono i granatowo. Wiosną, w okresie godowym, samce popisują się powietrznymi akrobacjami, by zwrócić uwagę samic. Gniazda zakładane są w płytkich zagłębieniach ziemi, a pisklęta już po kilku godzinach od wyklucia opuszczają gniazdo i samodzielnie poszukują pokarmu.

Większość czajek z Polski to ptaki wędrowne – jesienią odlatują na zimowiska do Europy Zachodniej i basenu Morza Śródziemnego, a wracają na przedwiośniu, by znów przystąpić do lęgów.

Zobacz także
To „najmłodszy ssak na Ziemi”. Naukowcy dokonali sensacyjnego odkrycia
Wygląda jak urocza, puszysta maskotka, ale naukowcy właśnie udowodnili, że to prawdziwy ewolucyjny nowicjusz. Najnowsze badania genetyczne ujawniły, że ten maluch to jeden z najmłodszych ssaków na Ziemi – jako odrębny gatunek pojawił się zaledwie 35…

Ochrona czajki – przepisy i rzeczywistość

Czajka zwyczajna w Polsce jest objęta ścisłą ochroną gatunkową. Niestety, w praktyce ochrona ta bywa niewystarczająca. Przykładem może być sytuacja z Olsztyna, gdzie mimo wniosku o ustanowienie ochrony przyrodniczej i poparcia organizacji pozarządowych, w trakcie sezonu lęgowego wykoszono część siedliska czajek. Takie przypadki pokazują, że nawet najlepsze przepisy nie zawsze chronią ptaki przed utratą miejsc do życia.

Chociaż czajki coraz trudniej spotkać na polskich łąkach, wciąż można je zobaczyć w dolinie Biebrzy czy Dolinie Baryczy. Ich obecność to nie tylko piękne widowisko i dźwięk wiosny, ale też ważny element naszego dziedzictwa przyrodniczego. 

Źródło: national-geographic.pl

Czytaj dalej: