ZUS podjął decyzję. Od jutra zmiany w zasiłkach macierzyńskim, chorobowym i opiekuńczym

Mniej druków, mniej załączników i jeden wniosek zamiast kilku – tak mają wyglądać nowe zasady dotyczące popularnych zasiłków z ZUS. Zmiany wejdą w życie już 24 października 2026 roku. Ułatwienia obejmą m.in. rodziców, osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej.
chcesz widzieć więcej artykułów od RMF FM? dodaj w Google
Zmiany w zasiłkach macierzyńskim, chorobowym i opiekuńczym, źródło: Shutterstock
  • ● Od 24 października 2026 roku wchodzą w życie uproszczone zasady dotyczące zasiłków z ZUS.
  • ● Zmiany obejmą rodziców, przedsiębiorców oraz żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej.
  • ● Odwiedź stronę główną RMF FM.

Zmiany w popularnych zasiłkach 

ZUS przekazał za pośrednictwem swojej strony internetowej, że od 24 października 2026 roku zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie dotyczące informacji i dokumentów niezbędnych do przyznania oraz wypłaty zasiłków. Zastąpi ono przepisy z 8 grudnia 2015 roku. Jak podkreśla Zakład, nowe regulacje „mają charakter dostosowujący i upraszczający”. W praktyce oznacza to przede wszystkim zmianę części formularzy, połączenie kilku wniosków w jeden oraz rezygnację z jednego z zaświadczeń wymaganych dotąd od osób prowadzących działalność. Przepisy uwzględniają także zmiany w zasadach składania dokumentów, obowiązujące od 1 lipca 2026 roku.

Zasiłek opiekuńczy: jeden formularz Z-15 zamiast dwóch

Jedną z najważniejszych zmian dla rodziców i opiekunów będzie zastąpienie formularzy Z-15a i Z-15b jednym dokumentem – Z-15. To na jego podstawie ZUS będzie ustalał prawo do zasiłku opiekuńczego. Nowy druk ma uprościć przekazywanie informacji dotyczących zapewnienia opieki nad dzieckiem lub inną osobą wymagającą wsparcia. Zamiast pytań o to, czy drugi rodzic pracuje i czy wykonuje pracę w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w gospodarstwie domowym nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę w okresie objętym wnioskiem.

Czytaj: Od soboty kierowcy zaoszczędzą na stacji. Podano komplet miejsc i terminy

Zasiłek macierzyński: formularze ZAM, ZUR i ZAO zostaną połączone

Zmiana dotyczy też osób korzystających z urlopów związanych z rodzicielstwem. Dotychczasowe formularze ZAM, ZUR i ZAO zostaną zastąpione jednym wnioskiem ZAM. Będzie można wykorzystać go przy ubieganiu się o zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Osoba składająca dokument będzie wypełniała tę część formularza, która odnosi się do konkretnego rodzaju i okresu urlopu. Istotne ułatwienie obejmie sytuacje, w których zasiłek macierzyński wypłaca bezpośrednio ZUS. W takim przypadku do wniosku nie trzeba będzie dołączać skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka. Zakład pozyska dane na podstawie informacji identyfikujących dziecko oraz rodzica, m.in. imienia, nazwiska, numeru PESEL, daty i miejsca urodzenia. Inaczej będzie, jeśli świadczenie wypłaca płatnik składek – wtedy skrócony odpis aktu urodzenia dziecka nadal trzeba będzie dołączyć. Nowe przepisy przewidują też możliwość dołączenia orzeczenia sądu o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej, wydanego w trybie zabezpieczenia.

Przedsiębiorcy bez zaświadczenia Z-3b. Ważna zmiana w zasiłkach

ZUS wycofa formularz Z-3b, czyli zaświadczenie płatnika składek potrzebne dotąd do ustalenia prawa do zasiłku. Dokumentu nie będą musiały dostarczać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby współpracujące z przedsiębiorcami, duchowni opłacający składki na własne ubezpieczenia ani marynarze. ZUS ma rozpatrywać ich prawo do zasiłku na podstawie wniosku o świadczenie oraz pozostałych wymaganych dokumentów. Nowe zasady określają również, jakich dokumentów potrzebuje żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, który ubiega się o zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy przypadający już po zwolnieniu ze służby. Powinien przekazać do ZUS oświadczenie Z-10 oraz dokument potwierdzający zwolnienie z czynnej służby wojskowej.

Nowe formularze w eZUS

Od 24 października 2026 roku nowe i zaktualizowane formularze będą dostępne na stronie zus.pl. W systemie eZUS mają pojawić się w połowie listopada. ZUS zapewnia, że w okresie przejściowym, do czasu aktualizacji dokumentów w eZUS, podstawą do rozpatrzenia spraw będą zarówno dotychczasowe formularze dostępne elektronicznie, jak i nowe druki opublikowane na stronie Zakładu. Zmienione zostaną również formularze ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 oraz Z-3a.

Zobacz: Co dalej ze zmianą czasu w Polsce? W tych krajach nie przestawiają zegarków od lat

Zobacz także
ZUS ostrzega przedsiębiorców. Termin mija 31 grudnia
Zakład Ubezpieczeń Społecznych 21 października 2026 r. przypomniał przedsiębiorcom o końcu okresu przejściowego związanego z nową klasyfikacją PKD 2025. Do 31 grudnia warto sprawdzić dane firmy w CEIDG lub KRS i samodzielnie dopasować kody do…

Źródło: komunikat ZUS z 23.10.2026

Czytaj dalej: