Co to jest smog?
Smog to zanieczyszczone powietrze, w którym mieszają się pyły, spaliny i szkodliwe gazy. Najczęściej daje o sobie znać jesienią i zimą, gdy w bezwietrzne dni nad miastami i miejscowościami utrzymuje się charakterystyczna szarawa mgła. Nie zawsze jest jednak dobrze widoczny – nawet przy pozornie ładnej pogodzie stężenie zanieczyszczeń może być wysokie.
Jak powstaje smog?
Głównym źródłem smogu w Polsce jest tzw. niska emisja, czyli dym z domowych pieców i kotłów. Problem pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy do ogrzewania używany jest węgiel niskiej jakości, mokre drewno albo – co jest nielegalne i szczególnie szkodliwe – odpady. Do tego dochodzą spaliny samochodowe, emisje z przemysłu oraz pył unoszący się z dróg i placów budowy.
Na jakość powietrza wpływa też pogoda. Mróz, brak wiatru i tzw. inwersja temperatury sprawiają, że zanieczyszczenia nie rozpraszają się, lecz pozostają blisko ziemi. W takich dniach warto sprawdzać komunikaty i aplikacje pokazujące stan powietrza, a intensywny wysiłek na zewnątrz lepiej przełożyć na później.
Kiedy smog pojawia się w Polsce?
Wyróżniamy dwa rodzaju smogu: Los Angeles i londyński.
- Los Angeles, zwany też fotochemicznym, związany jest z ciepłą, upalną pogodą i obserwujemy go w miesiącach letnich. Do smogu Los Angeles zalicza się także smog samochodowy. Jego źródłem są spaliny – pod wpływem silnego nasłonecznienia i wysokiej temperatury (promieniowania UV) składniki spalin reagują chemicznie w powietrzu, tworząc m.in. ozon troposferyczny i aldehydy.
- Smog londyński – pojawia się w zimnych miesiącach w sezonie grzewczym. Występuje od jesieni do wiosny i najczęściej zaczynamy odczuwać go w październiku. Taka sytuacja utrzymuje się mniej więcej do marca. Swoją nazwę wziął od tragicznych wydarzeń z 5-9 grudnia 1952 r., kiedy tragiczna jakość powietrza przyczyniła się do bezpośredniej śmierci nawet 12 tys. osób.
W naszym kraju ze smogiem mamy więc do czynienia głównie zimą, kiedy grzejemy w domach i mieszkaniach. Do atmosfery trafia wtedy mnóstwo zanieczyszczeń, które utrzymują się w powietrzy, gdy panuje bezwietrzna pogoda. Sam wiatr przyczynia się do oczyszczania powietrza, bo rozprasza smog. Ostatnie zimy są jednak spokojne, bez wiatru, z dużą wilgotnością powietrza.
Jak chronić się przed smogiem?
Podczas dni z wysokim stężeniem zanieczyszczeń warto ograniczyć dłuższe spacery i intensywny wysiłek na zewnątrz, zwłaszcza w pobliżu ruchliwych ulic. Aktualną jakość powietrza można sprawdzać w aplikacjach i komunikatach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Jeśli wyjście jest konieczne, pomocna może być maska z filtrem klasy co najmniej FFP2 lub FFP3, dobrze dopasowana do twarzy. W domu należy zamykać okna w czasie smogu, wietrzyć mieszkanie wtedy, gdy pomiary są lepsze, a także rozważyć użycie oczyszczacza powietrza z filtrem HEPA. Szczególną ostrożność powinny zachować dzieci, seniorzy, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami układu oddechowego i krążenia.
- Nie wychodź z domu. Pilne ostrzeżenie RCB
- Alert RCB: "[...] Zrezygnuj z aktywności na zewnątrz". Czego dotyczy i gdzie obowiązuje?
- Polska w czołówce niechlubnego rankingu. Nie mamy powodów do dumy
- RCB wydało ostrzeżenie przed smogiem. Jak się przed nim chronić?
- Alert RCB w 5 województwach. Uwaga na złą jakość powietrza!
