Liczba dzieci a długość życia – co odkryli naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach?
Czy liczba dzieci, które mamy, może wpływać na to, jak długo żyjemy? Takie pytanie postawili sobie naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach, analizując dane niemal 15 tysięcy kobiet. Wyniki ich pracy, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature Communications, wywołały szeroką dyskusję w środowisku naukowym i społecznym.
Badanie na bliźniaczkach – minimalizacja wpływu genów
Aby jak najlepiej zbadać związek między liczbą dzieci a długością życia, naukowcy przyjrzeli się 14 836 kobietom będącym bliźniaczkami. Dzięki temu mogli ograniczyć wpływ czynników genetycznych na wyniki. Dodatkowo, u ponad tysiąca uczestniczek przeanalizowano markery biologicznego starzenia, co pozwoliło na jeszcze dokładniejsze wnioski.
Najlepiej wypadają kobiety z przeciętną liczbą dzieci
Kobiety zostały podzielone na siedem grup w zależności od liczby urodzonych dzieci oraz wieku, w którym rodziły. Najniższe wskaźniki starzenia się i ryzyka śmierci zaobserwowano u kobiet, które miały przeciętną liczbę dzieci – około dwóch lub trzech – oraz rodziły w wieku od 24 do 38 lat. Z kolei zarówno kobiety bezdzietne, jak i te, które urodziły najwięcej dzieci (średnio 6,8), wykazywały wyższy poziom biologicznego starzenia i większe ryzyko śmierci.
Teoria „jednorazowego ciała” i wyjaśnienia naukowców
Wyniki badania wpisują się w tzw. teorię „jednorazowego ciała” (disposable soma), według której organizmy mają ograniczone zasoby, które muszą dzielić między rozmnażanie a przetrwanie.
Kiedy duża ilość energii inwestowana jest w rozród, mniej pozostaje na naprawę i utrzymanie organizmu, co może skracać życie.
– tłumaczy biolożka Mikaela Hukkanen z Uniwersytetu w Helsinkach.
Co ciekawe, teoria ta nie tłumaczy jednak, dlaczego brak dzieci również wiązał się z gorszymi wynikami zdrowotnymi. Naukowcy sugerują, że mogą tu odgrywać rolę inne, niewykryte czynniki, takie jak istniejące wcześniej schorzenia.
Wiek pierwszego porodu i inne czynniki
Analizy wykazały, że kobiety, które rodziły bardzo wcześnie, także szybciej się starzały i żyły krócej, jednak po uwzględnieniu takich czynników jak spożycie alkoholu czy wskaźnik masy ciała (BMI), różnice te w dużej mierze znikały. Natomiast zależności dotyczące kobiet bezdzietnych oraz tych z dużą liczbą dzieci utrzymywały się nawet po uwzględnieniu innych zmiennych.
Nie zalecenie, lecz obserwacja populacyjna
Naukowcy podkreślają, że uzyskane wyniki nie powinny być traktowane jako zalecenie zdrowotne dla pojedynczych osób. To jedynie obserwacja na poziomie populacji, która może inspirować kolejne badania i wpłynąć na strategie zdrowia publicznego. „Kobieta nie powinna zmieniać swoich planów dotyczących posiadania dzieci na podstawie tych wyników” – zaznacza epigenetyczka Miina Ollikainen.
Badacze zwracają też uwagę, że wiele innych czynników wpływa na długość życia i procesy starzenia, a rodzicielstwo to tylko jeden z elementów tej złożonej układanki.
Badanie z Uniwersytetu w Helsinkach pokazuje, że zarówno brak dzieci, jak i ich duża liczba mogą być powiązane z krótszym życiem i szybszym starzeniem się biologicznym. Najlepsze wyniki zdrowotne zaobserwowano u kobiet z przeciętną liczbą dzieci, rodzących w wieku 24-38 lat. Wyniki te nie są jednak wskazówką dla indywidualnych decyzji, lecz punktem wyjścia do dalszych badań nad wpływem rodzicielstwa na zdrowie.
źródło: sciencealert.com
- Tych słów nie używaj przy wybuchu dziecka. Psychologia wskazuje jasną alternatywę
- Czy pies i dziecko w jednym domu to dobry pomysł? Naukowcy wyjawili
- To nie ozdoba, a przesąd. Dlaczego dziecku wiązano czerwoną nić?
- Jak uspokoić dziecko? 3 rzeczy, które działają najszybciej. To wycisza jego układ nerwowy
- To jej historia zapoczątkowała Child Alert. Makabryczna sprawa 9-letniej Amber
