To imię „nadawane było tylko dzieciom nędzarzy i podrzutkom”. Nosi je 5 Polaków

Barabasz to imię o długiej, ale wyjątkowo niejednoznacznej historii – obecne w dawnych źródłach, lecz od wieków funkcjonujące na obrzeżach języka i kultury. Rzadkie, obciążone silnymi skojarzeniami, dziś niemal zupełnie niewystępujące w Polsce, wciąż przyciąga uwagę swoim znaczeniem i historycznym kontekstem, który na trwałe wpisał je w tradycję europejską.
Fot. Leszek Glasner, źródło: Shutterstock
  • Imię Barabasz ma greckie pochodzenie i oznacza „syn ojca”, jednak w Polsce nigdy nie było popularne, kojarzone było głównie z osobami z marginesu społecznego i obecnie praktycznie nie występuje.
  • Biblijny Barabasz to postać skazanego buntownika, którego Piłat uwolnił zamiast Jezusa podczas święta Paschy.
  • Postać Barabasza była inspiracją dla wielu twórców literackich i filmowych, m.in. szwedzkiego noblisty Pära Lagerkvista oraz polskiego artysty Jacka Kaczmarskiego.
  • Odwiedź stronę główną RMF FM.

Znaczenie imienia Barabasz

Imię Barabasz wywodzi się z języka greckiego i oznacza dosłownie „syn ojca”. W polskich źródłach pojawia się już w XV w., jednak nigdy nie zyskało popularności – najczęściej przypisywane było osobom z marginesu społecznego. 

„Prawdopodobnie nadawane było tylko dzieciom nędzarzy i podrzutkom (por. wyraz pospolity baraba 'włóczęga, pijak'”) 

– pisze Józef Bubak w „Księdze naszych imion”.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: To imię by nie istniało, gdyby nie ten polski poeta! Jest niezwykle rzadkie

Obecnie imię to praktycznie w Polsce nie występuje. Według danych z rejestru PESEL z 2026 r., nosi je zaledwie pięciu mężczyzn, a w zeszłym roku nie zostało nadane żadnemu nowo narodzonemu dziecku. 

Kim był biblijny Barabasz?

Według Nowego Testamentu, podczas święta Paschy rzymski namiestnik Piłat miał zwyczaj uwalniać jednego skazańca na żądanie tłumu. Właśnie wtedy mieszkańcy Jerozolimy wybrali Barabasza, domagając się jego wolności zamiast Jezusa z Nazaretu.

Zobacz także
To imię nosi 105 Polek, w 2025 r. nadano je trzem. Spopularyzował je Mickiewicz
Imię Telimena, choć znane przede wszystkim z kart polskiej literatury, pozostaje jednym z najrzadziej nadawanych imion w kraju. Sprawdziliśmy, ile kobiet w Polsce je nosi oraz jaki jest jego rodowód.

Źródła biblijne przedstawiają Barabasza jako osobę zamieszaną w powstanie przeciwko władzom rzymskim, a nawet winnego zabójstwa. W Ewangelii Marka i Łukasza opisywany jest jako buntownik, natomiast u Jana nazywany jest zbrodniarzem.

Co ciekawe, niektóre wczesne rękopisy Ewangelii zawierają formę „Jezus Barabasz”, co wywołało wśród badaczy liczne dyskusje. Pojawiły się nawet hipotezy, że cała historia mogła być symboliczna – a Piłat miał wybierać pomiędzy dwoma mesjaszami.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: To imię wymyślił Szekspir, choć wielu uważa je za biblijne. W 2025 r. nadano je 8 razy

 Barabasz w kulturze – od literatury po film

Postać Barabasza inspirowała twórców na całym świecie. W 1951 r. ukazała się powieść szwedzkiego noblisty Pära Lagerkvista, która doczekała się trzech ekranizacji – najbardziej znana to film z 1961 r. z Anthonym Quinnem w roli głównej. Temat Barabasza podejmowali także inni pisarze, m.in. Hjalmar Söderberg w powieści „Jezus Barabasz” z 1928 r. W Polsce do postaci tej odwołał się Jacek Kaczmarski w utworze „Kara Barabasza”.

Czytaj dalej: