Budzisz się minutę przed budzikiem? Sprawdź, jak ten fenomen wyjaśnili naukowcy

Jest to dość częste zjawisko – budzimy się, otwieramy oczy, zerkamy na telefon… i widzimy, że do budzika została minuta. W nieco bardziej łaskawych okolicznościach, dwie minuty. Choć może wydawać się to zbiegiem okoliczności, w rzeczywistości bardzo ważną rolę gra tutaj zegar biologiczny.
Dlaczego budzimy się chwilę przed budzikiem?, źródło: Shutterstock
  • ● Budzenie się tuż przed alarmem budzika to efekt działania zegara biologicznego.
  • ● Kluczową rolę odgrywa białko PER, którego poziom rośnie przed planowanym wstaniem, co przygotowuje organizm do pobudki.
  • ● Czy pobudka przed budzikiem to dobry sygnał?
  • ● Odwiedź stronę główną RMF FM.

Fenomen wczesnej pobudki – czy to wewnętrzny budzik w głowie?

W pewnym sensie, tak. Każdy człowiek ma w swojej głowie budzik, indywidualnie zaprogramowany do sygnalizowania, kiedy następuje pora pobudki oraz snu. Nazywa się to zegarem biologicznym. 

Zegar biologiczny steruje wieloma różnymi, kluczowymi mechanizmami i procesami zachodzącymi w ludzkim organizmie. Odpowiada za regulację temperatury ciała, kontroluje wydzielanie hormonów w zależności od pory doby, steruje procesami metabolicznymi, a także reguluje poziom białek ciśnienie krwi.

Zobacz także
Dlaczego wieczorem robi nam się sennie? Odpowiada za to melatonina. Jak naprawdę działa?
Melatonina często jest nazywana „hormonem snu”, przez co mylnie uważa się, że dosłownie „usypia” człowieka. Prawda jednak jest zupełnie inna, a hormon ten ma nieco inną rolę w codziennym funkcjonowaniu organizmu.

Jak organizm przewiduje porę wstawania?

Budzenie się przed budzikiem to zasługa zegara biologicznego. Odpowiada za to głównie białko PER, odpowiedzialne za regulację cyklu całodobowego. Jego poziom spada w nocy, co ułatwia zasypianie, a rośnie w ciągu dnia. Przy stałej rutynie ciało zaczyna wydzielać większą ilość biała PER już godzinę lub dwie przed planowanym wstaniem. 

Mniej więcej w tym samym czasie zaczyna uwalniać się również kortyzol, czyli hormon odpowiadający za poziom energii i czujność, a także stopniowo rośnie ciśnienie krwi, przyspiesza tętno i podnosi się temperatura. W ten sposób pobudka nie jest szokiem dla organizmu. 

Tak więc przy odpowiedniej ilości przespanych godzin oraz regularnych porach snu, organizm sam wie, kiedy powinna nastąpić pobudka. Jest to również znak, że rytm dobowy funkcjonuje idealnie. 

Zobacz także
Zmiana czasu a podróż pociągiem. Pasażerów czeka nietypowa sytuacja
Październikowa zmiana czasu dla wielu osób oznacza dodatkową godzinę snu, dla innych to jednak kłopot; wydłużony czas podróży pociągiem, dłuższa zmiana w pracy czy przerwa techniczna w bankowości internetowej i e-ZUS.

Pobudka przed budzikiem to dobry czy zły znak?

Jest to bardzo dobry znak – o ile po otwarciu oczu czujemy się wypoczęci i gotowi do działania. Jeśli jednak pobudka następuje o wiele wcześniej, na przykład godzinę lub dwie przed budzikiem, oraz towarzyszy jej zmęczenie, oszołomienie i problemy z ponownym zaśnięciem, jest to sygnał ostrzegawczy. Takie zachowanie organizmu może wynikać z przewlekłego stresu lub bezsenności.

chcesz widzieć więcej artykułów od RMF FM? dodaj w Google
Czytaj dalej: